Margaret Atvud kao narator Poove priče „Maska crvene smrti“ [video]

Edgar Alan Po

<p style="text-align: justify">Edgar Alan Po (1809&ndash;1849) bio je američki pisac, urednik i književni kritičar. Pored poezije i kratkih priča, Po je naročito bio poznat kao pisac jezivih priča. Smatra se glavnim predstavnikom romantizma u Americi. Osim što se smatra i osnivačem detektivskog žanra, doprineo je tada još uvek mladom žanru naučne fantastike, koji je tek počinjao da se probija u književnosti. Poznato je da je bio jedan od prvih književnika koji je pokušao da živi od pisanja, zbog čega je imao finansijski težak život i karijeru.<br /> <br /> Rođen je u Bostonu kao drugo dete dvoje glumaca. Otac je napustio porodicu 1810. godine, a njegova majka je preminula naredne godine. Kao siroče je odveden u Virdžiniju u grad Ričmond, gde su ga primili Džon i Fransis Alan. Iako nikad nije zvanično usvojen, proveo je veliki deo detinjstva kao deo te porodice. Uskoro je počela da se pojavljuje napetost između Džona i Edgara zbog dugova, najviše zbog Poovog kockanja i troškova školovanja. Po je pohađao jedan semestar na Univerzitetu u Virdžiniji pre nego što se ispisao zbog nemaštine. Potom se pod lažnim imenom regrutovao u vojsku 1827. godine. Tada je otpočela, mada na početku skromna, njegova književna karijera, i to anonimnom zbirkom pesama &bdquo;Tamerlan i druge pesme&ldquo; (<em>Tamerlane and Other Poems</em>), koja je pripisana &bdquo;Bostoncu&ldquo;. Smrću Fransis Alan 1829. godine, Po i Džon su se opet privremeno zbližili. Kasnije kao neuspešni oficirski pitomac (kadet) na Vest Pointu, Po se čvrsto odlučuje da bude pesnik i pisac, i prekida odnos sa Džonom Alanom.<br /> <br /> Nedugo potom Po se okrenuo prozi, i narednih nekoliko godina radio je u književnim časopisima, gde je njegova književna kritika postala poznata. Zbog prirode posla često se selio, a najviše vremena proveo je u Baltimoru, Filadelfiji i Njujorku. U Baltimoru se 1835. godine oženio Virdžinijom Klem, svojom trinaestogodišnjom rođakom. U januaru 1845. godine objavio je svoju najpoznatiju pesmu &bdquo;Gavran&ldquo; (<em>The Raven</em>), koja je odmah postigla uspeh. Dve godine nakon objavljivanja &bdquo;Gavrana&ldquo;, žena mu umire od tuberkuloze. Četiri godine je planirao da stvori sopstveni časopis <em>The Penn</em> (kasnije nazvan <em>The Stylus</em>), ali je umro pre nego što je uspeo da tu ideju realizuje. Po je umro u četrdesetoj godini života u Baltimoru, 7. oktobra 1849. godine. Uzrok smrti je nepoznat, ali često se kao uzroci navode alkohol, kolera, droge, srčana bolest, besnilo, samoubistvo i tuberkuloza.<br /> <br /> Po i njegova dela su ostavili dubok trag na književnost u SAD i svetu, kao i na kosmologiju i kriptografiju. Česta su tema popularne književnosti, muzike, filma i televizije. Kuće u kojima je živeo danas su muzeji. <em>Mystery Writers of America</em> svake godine istaknutim radovima u žanru misterije dodeljuju nagradu poznatu kao nagrada &bdquo;Edgar&ldquo;.</p>