Početkom maja 1980. godine otišao sam u bioskop Sutjeska. Prikazivao se film čijeg naslova ne mogu da se setim. Pa čak, a možda to nije bez razloga, ne mogu da se setim ni da li je film bio igrani ili dokumentarni.

Otvarajući nam vrata Uranije u Kraljevu, gde pojam vremena kao da nikada nije postojao, i razgrćući zavesu od plavog somota koja čuva njen ulaz, Goran Petrović poziva svog čitaoca da zauzme mesto pored tridesetak gledalaca koji prisustvuju projekciji tokom koje se slike na platnu pretvaraju u svojevrsni kaleidoskopski mozaik u nastajanju.

Nakon što nam je ispričao neobičnu i uzburkanu istoriju ovog hotela pretvorenog u bioskop, cilj „kino-novele“ jeste da, tokom neprekidnog travellinga – s vremena na vreme prekinutog među-natpisima i reminiscencijama – prolazeći red po red od prvog do poslednjeg, otkrije sastav i sećanja te šarolike Nojeve barke, na čijoj palubi pravo na postojanje imaju i odsutni iz zajednice, i oni koji se povremeno pojavljuju.

Na čelu te povorke nalazi se Simonović, razvodnik koji je nekada savesno obavljao svoje dužnosti, a koji u poslednje vreme radije ostaje iza kulisa raja da bi se brinuo o lažnom papagaju po imenu „demokratija“, koji tvrdoglavo odbija da progovori, uprkos porukama nade koje njegov vlasnik od njega očekuje.

Nadzor i represija, nepopustljiva pravila koja su do sada diktirala ponašanje većine građana zemlje, kao da su u ovom bezvremenom prostoru prepuštena na milost i nemilost hirovima svakog pojedinca.

Pod nebeskim svodom išaranim sazvežđima – svodom koji se raspada, ljušti i osipa – visine ovog zemaljskog raja otkrivaju, kroz svoje pukotine, skrivenu stranu sudbina koje se u njemu kriju. Ipak, glavna uloga pripada čitaocu, koji mora da popuni, pomoću ovih fragmenata priče, praznine u tom spektaklu kojem prisustvuje.

Ne otkrivajući sve odgovore na pitanja koja bi mogla zaokupiti misli čitaoca, struktura ovog fragmentarnog pripovedanja neobično podseća na dugometražni film koji neprimetno montira projekcionista Uranije, s pravom nazvan Pripovedač, koji seče i ponovo spaja najpoznatije i najrazličitije filmske trake iz istorije kinematografije, povezujući ih zajedničkim temama i pretvarajući ih u neverovatan balet slika.

Goran Petrović je rapsod koji maestralno spaja najsuprotstavljenije registre i efekte, burlesku i tragiku, strogost i ležernost, autentičnost i parodiju, pitoreskno i neizrecivo, pripovedač koji i sam učestvuje u ovom izmaštanom filmu umnožavajući tačke gledanja, drsko izlazeći iz okvira dokumentarnog i veselo prevazilazeći postupke konvencionalnih fikcija.

Simbol ove isprepletenosti vizija, uloga koje se mogu razmeniti i narativne mašte, Gagi – nesposoban da čita titlove i primoran da prati radnju kroz improvizovano pripovedanje svog suseda Dragana, čije izlive fantazije ne tumači na isti način Đorđević, neumoljivi profesor u gimnaziji, za koga je vernost sedmoj umetnosti sveta dužnost – postaje središte ovog sveta. Ali nalazimo se u Kraljevu, u jednom veštačkom raju, svetlosnim godinama udaljenom od neprijateljske klime koja je suviše dugo vladala u Srbiji, gde i najoprečnije pozicije i najekscentričnija ponašanja mogu mirno koegzistirati, bez zadnjih misli i straha od odmazde.

Bez praznih hodova i bez specijalnih efekata, delo Gorana Petrovića doslovno je vođeno u ritmu bubnjeva, za šta je svakako zaslužan i prevod na francuski Gojka Lukića.

Izvor: latavernedudogeloredan.blogspot.com
Prevod: Laguna